BAŁACHOWICZA
The Corps of Balachowicz
© author Bogdan Konstantynowicz
Armand, Paszkowski, Demonets, Konstantinovich and Duflon
Orlov Denisov, Radzivill, Pociej, Trubetskoy, Bagrationi, Siedych, Wittgenstein, Armand, Paszkowski, Demonets, Konstantinovich and Duflon families in Russia, Estonia, Latvia and Belarus.
© author Bogdan Konstantynowicz
Zbrojna agresja Zwiazku Sowieckiego na Polske we wrzesniu 1939 roku a stan wojny z Sowietami po 1939.
Szlachecki rod Wankowiczow na Minszczyznie - Bialorus
Zamach stanu generala Wladyslawa Sikorskiego we wrzesniu 1939 roku
Pierwszy Polski Korpus gen. Dowbor Musnickiego na Bialorusi 1917 / 1918
Deka Company 1904 - 1918 in St. Petersburg. New website! © author Bogdan Konstantynowicz
© Walki z sowietami po 23 wrzesnia 1939
Pictures Exhibition of Andrzej Konstantynowicz in 2011 - part four
Pictures Exhibition of Andrzej Konstantynowicz in 2011 - part three
Pictures Exhibition of Andrzej Konstantynowicz in 2011 - part two
|
References: E. Charkiewicz, Jan F. Lewandowski, Stanislaw Lis - Blonski, Zbigniew Dunin - Wilczynski, Jozef Cisek, Zaremba (vol. 1), Pantalejman Simanski, colonel Stanislaw Dowoyno - Sollohub, Marek Cabanowski "General Stanislav Bulak - Balachowicz (...)" (ed. Warsaw, 1993), Aleksander Srednicki, Jozef Mackiewicz and major Stanislav Stankiewicz. |
Stanislaw Bej Bulak - Balachowicz b. in Mejszty, the Vilna government, SW of Braslau in February 10th, 1883; Nikodem, his father, had got Stokopijevo near by Mejszty (= Meishty). Stanislav served in Russian Army since August 20th, 1914, but according to Jozef Mackiewicz (vol. 1, p. 131 - 136) he deserted employment in the Dzisna (= Disna) district in 1915, i.e. military service in the "Punin Unit" near by Riga since September 05th, 1915. That was scouting troop. He had obtained promotion after March 1917; served also under command of Bolsheviks since November 1917, e.g. fightings with Germans by the Lake Pejpus (= Peipus) near by Smolowa (= Smolva) on March 05th, 1918, where Stanislav was wounded and next transferred to Luga near by Petrograd (135 Km south of Petrograd); he was loyal towards Bolsheviks. In the middle of December 1917, Stanislaw Bulak - Balachowicz (i.e. Stanislaus Bulak-Balachovitch) had contacted his brother Jozef Balachowicz in Petrograd, and again in April 1918 (Petrograd, at military hospital, here also was Jerzy Dabrovski or Dambrowski). Stanislaw Balachowicz next, in April 1918, received assent at Bolshevik's hands in Moscow for forming of Polish cavalry regiment; he was General then, with support of count de Lubersac from the French Mission.
Stanislaw and also Jozef Balachowicz fought against baron Korf near by Luga (131 Km NE of Pskow) in May 1918; in this regiment served: Bohdan and Jerzy Dabrowski (Jerzy Dabrowski was friend of Stanislaw Balachowicz and his wife Zinajda - after 1935 she lived in Wilno), Chodorowicz, Wolkowiecki, Szumski (= Shumskij), Wawrzynski, Safaryn, Poljan, Michulski, Michalowski, Kozlowski, Karlowicz (related to Gen. Stanislaw Bulak Balachowicz).
Stanislaw and Jozef Balachowicz's regiment had thrown off superiority of Bolsheviks at the end of May 1918 and moved on Pskov (= Pskow). Balachowicz brothers had fought with Bolsheviks near by Pskov for June - till October 1918.
Jozef Balachowicz, b. in Stokopijewo / Stokopijevo near by Braslau (= Braslaw / Braslav, SE of Daugavpils), the Vilna government on September 04th, 1894 or 1896; brother of Stanislaw; died in assassinate in 1923 in Belavezskaja pusca, by Soviet agents. Military service in the 7th Reval infantry regiment since April 1916, and next, since May 1916, he served with his brother in a special unit (sabotage beyond German front near by Riga) of the Russian North Front under command of Punin; wounded on January 13th, 1917 and promoted captain. Jozef Balachowicz had withdrawn from Russian Army near by Riga on October 12th, 1917 and next served in Polish troops of the 1st Polish Corps in Pskov (under command of Gen. Dowbor Musnicki and collaborated with Gen. Jacyna from Petrograd, October / November 1917). Jozef Balachowicz was transfered to Petrograd in the middle of November 1917, keep on within the 1st Polish Corps. His son, Zdzislaw Bulak - Balachowicz, b. 1915 or 1918 and died in 1944; was lieutenant of Polish Army in the 77th infantry regiment in the Navahrudak province. Jozef maybe had gotten married in Petrograd 1918, and also met brother in Petrograd in December 1917.
Jozef Balachowicz served in Petrograd in a Polish cavalry troop under command of Przysiecki and was disarmed by Bolsheviks in December 1917. All details are lacking about Jozef Balachowicz since January 1918 until the beginning of May 1918, probably in Petrograd (?); after in Luga, in May 1918.
chronological abbreviation
May 1918: both of brothers served in Luga in own unit and revolted against Bolsheviks in the same month.
June - October 1918: they fought near by Pskov and next conquered the town at the end of October 1918 (alongside white Gen. Dragomirow), for two days only. The Balachowicz's regiment fell back over axle Izborsk - Pieczery (= Petschory, 41 Km west of Pskow i.e. Pskov); Courland was destination. The regiment got in touch with Gen. Wandam in the first half of November 1918 and was disarming Germans, that went back to home. The Balachowiczs conformed to the Estonian Army of Gen. Laidoner in the middle of November 1918 until March 01st, 1919, near by Dorpat (i.e. Tartu or Juriew); fightings broke out again with Bolsheviks close to Dorpat in January 1919, too. The Balachowicz's group conformed to white Gen. Rodzianko on March 02nd, 1919 (in the Army of Gen. Yudenich). Jozef Balachowicz was appointed to Russian colonel in March 1919. Fightings with Bolsheviks again since May 1919, and Stanislav Balachowicz conquered the Gdow (103 Km north of Pskow) station during offensive of Gen. Yudenich for Petrograd on May 13th, 1919; after conquered Pskov (= Pskow) on May 29th, 1919; the Balachowicz's group administered Pskov since June till August 1919 (until August 23rd); after had clashed with Gen. Yudenich and proceeded in guerrilla war against all: "reds" and "whites", near by Pskov - Werro (Voru probably, 36 Km west of Petschory) - by Velikaja river (here in September and October 1919 together with Estonian Army); they served again Estonia in October 1919 (the 32nd Division) until February 02nd, 1920.
Stanislaw Balachowicz at the same time conducted talks with a Byelorussian administration in Riga, and also with Polish agency (captain Myszkowski). The Balachowicz's group in the middle of February 1920 threaded its way through Estonia (from Reval i.e. Tallinn, Rewel) and Latvia, to Dyneburg (= Dzvinsk or Daugavpils) on circa February 20th, 1920 and they made oath of fidelity to Polish Army, however just on March 02nd, 1920 the Balachowicz's group had gone on to Polish units in Daugavpils; they came to a halt in Brest in March 1920. The Balachowicz's Corps (group) fought against Bolsheviks at east Polish front since June 1920; went back through Luninec, Brest and Leczna (together with the Orenburg Cossacks under command of Jakovlev - here since August 09th, 1920 till August 16th, 1920); after they liberated Wlodawa on August 17th, 1920 and Kamin - Kasyrs'kyj on September 15th, 1920; Pinsk on September 16th, 1920; Derevok and Ljubesh (= Lubieszow) on September 22nd, 1920 and again near by Pinsk on September 26th. The rest in Luninec since September 30th and change of name on "People's Voluntary Allied Army" of Major-General Stanislaw Bulak - Balachowicz: colonel Mikosz commanded the "Minsk regiment", aide of Corps: Grotkowski, cavalry of captain Saradin, lieutenant Lis - Blonski as messenger, colonels: Pawlowski, Matwiejew, Zgun (i.e. Shgun), Peremykin, "the Spark" and captain Wojciechowski.
The Balachowicz's Corps (about 15.000 strong) had struck upon Bolsheviks on November 04th, 1920, near by Turau (= Turow); achieved Mosiejewicze on November 07th, 1920, made Petrikow on November 08th; Romanowka, Skryhalow, Kopatkowo, Zechowicze (Shehovichi), Kostiuchowicze on November 09th; on November 10th were occupied: Chomiczki and Prudok, won a battle near by Drozdy and conquered Mazyr (= Mosyr or Mozyrz) and Wielkie Zimowiszcze (Big Zimowishche), also penetrated to Kalinkavicy (= Kalinkowitschi). Captain Wojciechowski filled Michalki - 16 Km south of Mazyr (= Mosyr) on November 11th, 1920. The following day Gen. Stanislav Bulak - Balachowicz, in Mazyr, proclaimed independence of Belarus and also appointed himself to "Commander - in - chief of Byelorussian Army". His brother Jozef Balachowicz was appointed as "Commandant of Voluntary Army". "Minsk" and "Ostrov" (the name from Ostrov i.e. Ostrow is situated south of Pskow) regiments repeatedly collected Kalinkavicy (fightings for five days) on November 14th, 1920, and next (November 15th) Gen. Balachowicz moved on to Zlobin (40 Km), where had gotten on November 17th. Colonel "Iskra" (= "The Spark") got Lelczyce on November 11th, and after (November 14th) he moved on toward Owrucz (70 Km; north Ukraine now) - here they penetrated on November 17th. At the same time colonel Matwiejew conquered: Wielkie Awtiucewicze (= Big Avtiucevichi) and Chabno (30 Km east of Mazyr; November 15th), also Makanowicze (43 Km NE of Mazyr; November 16th), Babylew, Korystan (about 60 Km east of Mazyr; November 17th).
Gen. Balachowicz established (November 16th) administration of Byelorussian People's Republic; amongst others: Gen. doc. Mieczyslaw Adamowicz - Prime Minister, P. Aleksiuk, Prof. Ostrowski Radoslaw (he acted also in Minsk in 1943), colonel Bielajew and Jozef Sienkiewicz. But nevertheless Petlura at the same time (November 17th) finished fightings against Bolsheviks; yet colonel Mikosz was getting 40 Km on NE of Kalinkavicy (November 17th), colonel "the Spark" came up Owrucz (= Owrutsch), too; colonel Matwiejew conquered Korystan. By night 17/18 November, Gen. Stanislav Bulak - Balachowicz left Mosyr and was on his way to Recyca (= Retschiza), where colonel Matwiejew penetrated on November 18th, 1920; but yet colonel "the Spark" near by Owrutsch had suffered defeat. So, Gen. Balachowicz close to Retschiza directed concentration his troops on November 19th, and all day long November 20th he fought near by Retschiza. And this instant information came in about "catastrophe in the south". Colonel Matwiejew (on November 20th) retreated from Retschiza for Mosyr; colonel Pawlowski and next Gen. Balachowicz retreated, too (he next came away to the west from under Mosyr, but just after November 25th, 1920).
Far away from Belarus north - west, Lithuania concluded a truce with Poland (November 21st/29th). In Belarus at the same time lasted defence of Mosyr (21 - 23 November) but Jozef Balachowicz went away from the town on November 22nd; and Gen. Stanislaw Bulak - Balachowicz and colonel Matwiejew also left Mosyr on November 23rd, and next came away to the west, but just after November 25th, 1920.
The Balachowicz's Corps passed by Olszany and Remel by south bank of Pripjat (= Pryp'jat) on Polish side: on November 26th ("Tula" and "Putwal" regiments with Jozef Balachowicz); on November 26th - 28th: soldiers of the 2nd and 3rd Byelorussian Divisions passed to Poland; by night 27/28 November - Gen. Stanislaw Balachowicz went on to Poland (with his aides: painter Artur Szyk i.e. Alexander Szykarenko, b. 1894, d. 1951 in USA, since 1921 lived in Lodz, and also Tadeusz Darmont); on November 30th - Gen. Adamowicz; the remainder on December 02nd - 04th, 1920 (on December 04th: unit 2100 strong from the 1st Byelorussian Division of colonel Peremykin after tough fightings on November 25th - 27th). The formal demobilization of the Balachowicz's Corps followed on December 03rd, 1920. And nonetheless Gen. Stanislaw Balachowicz was elected as "General Chieftain of Belarus" in Warsaw on December 23rd, 1920, according to Stanislav Dowoyno - Sollohub. Byelorussian soldiers were interned near by Czestochowa in January 1921, and from here to Szczypiorno close to Modlin, to Tuchola, Aleksandrow Kujawski, Pikulice, Dabie, Torun, Strzalkow and Kalisz, till August 1924. A lot of the "Balachowiczs" were employed in Hajnowka, Bialowieza and Bielsk.
Kreczeuski and Zacharko had taken Byelorussian emblems and flags somewhere west.
Jan Konstantynowicz born 1888 has gone into the army of Balachowicz in 1920.
According to Konrad Zielinski from the "Maria Curie Sklodowska University in Lublin" ("POPULATION DISPLACEMENT, CITIZENSHIP AND (...)") on Polish citizens in 1918 - after 1921: "people who voluntarily joined the foreign military service had no right for Polish citizenship. (...) Newcomers from behind the eastern Polish border were divided into two categories. The first category consisted of Polish citizens i.e. Kingdom of Poland, who had immigrated to Russia before or during the First world war and wanted to come back. The second category consisted of Russians and Belorussians that were also regarded as Russians. This category was divided into subcategories. The first of them concerned people who were entitled to hold Polish citizenship and the second one concerned people who did not have the right. (...) Emigrants or refugees from Russia, when they wanted to settle in Poland had to prove that: 1. they had enough funds to support themselves or they could count on the help of their relatives in Poland; 2. spotless moral reputation; 3. proper attitude towards Poles during the Tsarist rule. However, Poles and people of Polish origin were preferred. Ethnic non-Poles, who had never lived in the territory of the Kingdom of Poland, Galicia, and the Poznan province, had no right to Polish citizenship." This quotation without the Author's written permission, 2006.
KORPUS
GENERAŁA STANISŁAWA BUŁAK - BAŁACHOWICZA
Stanisław Bej Bułak - Bałachowicz ur. 10. 02. 1883 roku w Mejsztach na WileńszczyĽnie, na południowy - zachód od Brasławia (nieraz pisanego jako Bracław na WileńszczyĽnie). Jego ojciec Nikodem miał folwark Stokopijewo koło Mejsztów. Stanisław służył od 20 sierpnia 1914 roku w Armii Rosyjskiej (ale Józef Mackiewicz w "Lewa Wolna", tom I, s. 131 - 136, pisze, że porzucił pracę rz±dcy maj±tku ziemskiego w powiecie Dzi¶nieńskim w roku 1915). Od 05. 09. 1915 roku w "Oddziale Punina" koło Rygi. Był to oddział zwiadowczy. Po listopadzie 1917 roku nadal służy w Armii Rosyjskiej podporz±dkowanej już bolszewikom. Od 05 marca 1918 roku walki z Niemcami nad jez. Pejpus o Smołowę (po walce dochodzi wiadomo¶ć o podpisanym w Brze¶ciu pokoju). Bałachowicz został ranny.
Józef Bałachowicz. Ur. 04. 09. 1894 roku (lub 1896 r.) w Stokopijewie, pow. brasławski, ziemia Wileńska. Zamordowany w Puszczy Białowieskiej w roku 1923 przez sowieck± agenturę z "Hromady". Od kwietnia 1916 roku służył w Rewelskim 7 p. p., a od maja 1916 roku w "oddziale specjalnego przeznaczenia" Frontu Północnego atamana Punina, zajmuj±cego się dywersj± na tyłach niemieckich. Tu jest z bratem Stanisławem (ten od wrze¶nia 1915 roku). Od 13 stycznia 1917 roku ranny i awansowany z porucznika na podrotmistrza. PóĽniej generałem brygady.
Zdzisław Bułak - Balachowicz. Ur. 1915 lub 1918, zmarł 1944. Porucznik, poległ jako dowódca 1 kompanii w 6 batalionie, 77 pp AK na NowogródczyĽnie; syn Józefa.
CHRONOLOGIA WYDARZEŃ
marzec 1917 r.:
Stanisław Bałachowicz po tej rewolucji został mianowany na rotmistrza kawalerii (wg Józefa Mackiewicza, "Lewa Wolna", tom I, s. 131 - 136). Jakoby 7 razy ranny w walkach z Niemcami.
12. 10. 1917 r.
Józef Bałachowicz występuje z wojska rosyjskiego (oddział dywersji pozafrontowej pod Ryg±) i przechodzi do oddziałów polskich - oddelegowany przez gen. Jacynę do Pskowa w celu rekrutacji Polaków do I Korpusu Dowbór - Mu¶nickiego. Około połowy listopada 1917 roku Józef Bałachowicz przeniesiony do Piotrogrodu, nadal w ramach I Korpusu Polskiego.
Stanisław nadal, po listopadzie 1917 służy w Armii Rosyjskiej podporz±dkowanej już bolszewikom (od dnia 05 marca 1918 roku walki z Niemcami nad jez. Pejpus o Smołowę, gdzie został ranny). Stanisław (wg Józef Mackiewicz, "Lewa Wolna", tom I, s. 131 - 136) jest w tym momencie w Łudze koło Piotrogrodu i "wykazał niezwykł± lojalno¶ć wobec nowych władz bolszewickich". Józef Bałachowicz od połowy listopada 1917 roku był w Piotrogrodzie w "polskim ułańskim dywizjonie" podporz±dkowanym Korpusowi Dowbór - Mu¶nickiego. W grudnia 1917 roku bolszewicy rozbrajaj± oddział Józefa Bałachowicza (dowodzony przez Przysieckiego), już w grudniu 1917 roku nawi±zuje z nimi kontakt Stanisław Bałachowicz (choć nadal Stanisław był albo w Łudze koło Piotrogrodu albo pod Ryg±). Brak danych co robił Józef Bałachowicz w Piotrogrodzie (?) od połowy grudnia 1917 roku do połowy maja 1918 roku, kiedy znalazł się w Łudze. Być może się wtedy ożenił i w 1918 urodził się jego syn Zdzisław; w tym czasie jego brat Stanisław nadal służył w Armii Rosyjskiej w rejonie Rygi, aż do walk nad jeziorem Pejpus dnia 05 marca 1918 roku. S±dzę, że w kwietniu 1918 roku spotkali się w szpitalu w Piotrogrodzie.
styczeń i luty 1918 roku:
w styczniu Niemcy proklamuj± niepodległ± Łotwę, a w lutym 1918 niepodległ± Estonię; w lutym 1918 roku Niemcy uderzaj±c spod Rygi, docieraj± do linii Narwa - Psków. Obsadzaj± oba miasta, co zatwierdza pokój brzeski dnia 03 marca 1918 roku. Dnia 23 lutego 1918 roku pod Pskowem walczyła bolszewicka czerwona Gwardia.
marzec i kwiecień 1918 r.:
Stanisław Bałachowicz po listopadzie 1917 roku nadal służył w Armii Rosyjskiej podporz±dkowanej już bolszewikom i został ranny; w marcu i kwietniu 1918 roku Stanisław Bałachowicz w szpitalu w Piotrogrodzie, tu też leżał rtm Jerzy D±browski (w 1939 roku zwierzchnik mjra Dobrzańskiego - Hubala); s±dzę, że w kwietniu 1918 roku, Stanisław i Józef spotkali się w szpitalu w Piotrogrodzie (Józef Bałachowicz w X. 1917 występuje pod Ryg± z Armii Rosyjskiej, a na przeł. X/XI. 1917 roku jest w Pskowie pod polskim dowództwem, w listopadzie 1917 roku był w Piotrogrodzie w "polskim ułańskim dywizjonie", a w grudnia 1917 roku został rozbrojony), ale już także wcze¶niej, bo w grudniu 1917 roku, mieli kontakt. Brak danych co robił Józef Bałachowicz w Piotrogrodzie (?) od połowy grudnia 1917 roku do połowy maja 1918 roku.
kwiecień:
Stanisław B. otrzymuje od bolszewików zgodę na tworzenie własnego oddziału "konnych partyzantów" (wg Józef Mackiewicz, "Lewa Wolna", tom I, s. 131 - 136); jest już wtedy "generałem" chyba z mianowania bolszewickiego (ale oni przecież znie¶li rangi wojskowe) lub alianckiego. W celu uzyskania tego pozwolenia wybrał się aż do Moskwy. Oddział miał być skierowany do walki z Niemcami (około maja 1918 do Moskwy przybył Haller, a w czerwcu 1918 roku do Moskwy przyjechał Żeligowski). Ma poparcie Misji Francji w osobie hr. de Lubersac. Oddział ma charakter polski i nazywa się "Piotrogrodzki Pułk Kawaleryjski". Skierowani zostali pod Ługę dla stłumienia powstania barona Korfa.
Maj 1918:
Stanisław Bałachowicz organizuje w Łudze oddział konny; przybywa tutaj też (z Piotrogrodu ?) jego brat Józef. Kontaktuje się z misj± Francji w tym rejonie; w oddziale s± ponadto Bohdan i Jerzy D±browscy, Chodorowicz, Wołkowiecki, Szumskij, Wawrzyński, Safaryn, Półjan, Michulski, Michałowski, Kozłowski, Karłowicz - kuzyn gen. Stanisława Bułak Bałachowicza. Uwaga: w 1935 roku Jerzy D±browski ¶ci±gn±ł Zinajdę Bałachowicz do Wilna wraz z dziećmi; po 1945 roku s± w Poznaniu; zmarła w 1980 roku.
Koniec maja:
oddział Bałachowicza w Łudze oswobadza się spod zwierzchnictwa bolszewickiego. Wyruszaj± na Psków. Po drodze morduj± bolszewików.
VI - X. 1918:
Bałachowicze walcz± z bolszewikami w rejonie Pskowa. Brak danych (wg Józef Mackiewicz, "Lewa Wolna", tom I, s. 131 - 136). Psków od końca lutego 1918 roku jest pod okupacj± niemieck±.
Koniec X. 1918:
Wydaje się, że Niemcy przekazali Psków bolszewikom (np. 31. 10. 1918 tak przekazali Mohylew nad Dnieprem). Oddział partyzancki Bałachowiczów wraz z gen. ros. Dragomirowem, zdobywa Psków; w mie¶cie wybucha powstanie antybolszewickie. Jednak po dwóch dniach grupy samoobrony rozłaż± się. Oddział konny wycofuje się z Pskowa po osi: Izborsk - Pieczery. Celem jest Kurlandia. Przył±czaj± się Polacy z miasta Pskowa (czę¶ć poszła na Riapino, a potem pomiędzy Dorpatem i zachodnim brzegiem jez. Pejpus).
pocz. listopada:
Bałachowicz (chyba Stanisław ?) przedostaje się przez linie niemiecko - rosyjskie i nawi±zuje kontakt z oddziałem gen. Wandama (na zach. od Pskowa ?), a potem rozbraja Niemców chc±cych wracać do domów.
X i XI. 1918
gen. Adamowicz organizuje "Zielony D±b" na BobrujszczyĽnie (działał też po lipcu 1920 roku, kiedy wycofały się st±d polskie wojska).
XI. 1918
w połowie listopada 1918 roku, nowopowstała Armia Estońska zastępuje Niemców na linii frontu przeciwko bolszewikom. S. Bałachowicz podporz±dkowuje się Armii Estońskiej. Około połowy listopada 1918 roku, Bałachowicz walczy z sowietami pod Dorpatem pod dowództwem gen. Laidonera (Estończyk, Johann Laidoner ur. 1884, zmarł 1953 na Łubiance - zamordowany wraz z Jankowskim z Polski; generał od 1901 roku w Armii Rosyjskiej; ukończył Akademię Sztabu Generalnego w Rosji; od grudnia 1917 roku do lutego 1918 roku dowodził dywizj± estońsk± w ramach Armii Rosyjskiej, a od marca do paĽdziernika 1918 roku brakuje danych; w listopadzie 1918 roku wraca do Estonii; od 1940 do 1953 w łagrach sowieckich, w tym na Łubiańce).
XII. 1918:
sowieci posuwaj± się za Niemcami w kierunku Rygi, któr± zajęli 03 stycznia 1919, co jednak stabilizuje front estoński w rejonie Dorpatu (tutaj oddział Bałachowiczów).
styczeń 1919
Bałachowicz od połowy listopada 1918 roku walczy z sowietami pod Dorpatem; jest podporz±dkowany Armii Estońskiej. Od dnia 17 listopada 1918 roku sowieci id± na zachód, za wycofuj±c± się armi± niemieck±; dnia 03. 01. 1919 roku sowieci zajmuj± Rygę. Odcięli tym samym Bałachowiczowi drogę do niepodległej od trzech miesięcy Polski. Nadal Bałachowicz jest w Armii Estońskiej (od poł. XI. 1918 do 01 marca 1919 roku).
02. 03. 1919
w Estonii grupa Bałachowicza podporz±dkowuje się rosyjskiemu gen. Rodziance (biały), którego siły s± czę¶ci± Armii gen. Judenicza. Brat Stanisława, Józef Bałachowicz mianowany na podpułkownika, a potem na płka. w Armii Judenicza. Do pocz±tków maja 1919 roku trwaj± walki z sowietami na froncie, o charakterze raczej pozycyjnym. Do wojsk Judenicza wchodzi też grupa księcia von Lievena. Rodzianko Aleksander, ur. 1879; zm. ?; w listopadzie 1918 roku w Rydze przy 8 Armii niemieckiej tworzy baony antybolszewickie; w marcu 1919 roku dowodzi południow± grup± "Rosyjskiego Północnego Korpusu Ochotniczego" w Estonii; w maju 1919 roku dowodzi Korpusem zajmuj±cym Psków, a w listopadzie 1919 roku ponosi klęskę podczas wycofywania się armii Judenicza spod Piotrogrodu do Estonii.
13. 05. 1919
Bałachowicz zdobywa stację Gdów, podczas piotrogrodzkiej ofensywy Judenicza (w Gdowie powieszono na słupach telegraficznych wszystkich komunistów). Dnia 29 maja zdobywa Psków, rajdem od północy. Zrobiono wyprawę na Bułatę. Wywiadem Bałachowicza dowodzi płk Engelhardt; w okresie od czerwca do sierpnia oddział Bałachowicza "zarz±dza" Pskowem.
23. 08. 1919
St. Bułak - Balachowicz zostaje zdjęty z dowodzenia Korpusem w Pskowie, przez Judenicza. Bałachowicz przechodzi do partyzantki. Walczy z bolszewikami i "białymi" w rejonie Pskowa - Werro - rzeka Welikaja (IX i X. 1919 roku, współpracuj±c z Armi± Estońsk±); w paĽdzierniku 1919 roku Bałachowicz wchodzi ponownie do Armii Estońskiej, w ramach której walczy z bolszewikami; w listopadzie 1919 roku Armia Judenicza cofa się spod Piotrogrodu. Estończycy walcz± z bolszewikami do pokoju podpisanego 02 lutego 1920 roku. Dnia 28 stycznia 1920 Estończycy aresztowali Judenicza.
IX. 1919
partyzancka grupa Bałachowicza nawi±zuje kontakt z Estończykami w rejonie Werro.
X. 1919
oddział Bałachowicza w Werro zostaje wł±czony do 32-ej Dywizji Estońskiej. Walczy nad rzek± Welikaja. Taka sytuacja chyba aż do 02 lutego 1920 roku.
1920 rok
28. 01. 1920
W Rewlu (Tallinie) w Estonii, spotkali się gen. Judenicz i Bałachowicz, z grup± oficerów estońskich. Judenicza aresztowano
02. 02. 1920
pokój estońsko - sowiecki
Pocz. lutego 1920
Bałachowicz próbuje rozmów z rz±dem białoruskim w Rydze (w grudniu 1918 roku taki białoruski rz±d był w Sejnach, w styczniu - kwietniu 1919 w Grodnie). Wchodzi jednak w konflikt z płk Jezowitowem. Bałachowicz obawia się wydania go sowietom. Następnie kontaktuje się z polsk± placówk± w Rydze, gdzie posłał swojego wysłannika Pawła Czerepucha. Stronę polsk± reprezentuje kpt Myszkowski. W Słancach (gdzie ?) przemianował swój oddział na "białoruski", a w połowie lutego oddział Bałachowicza przesuwa się z Estonii (z Rewla), poprzez Łotwę, o 700 km na południe. Około 20 lutego 1920 roku dotarli do DĽwińska (Dyneburga). Dnia 23 lutego 1920 Bałachowicz (informacja z jednego z dokumentów w ksi±żce o Bałachowiczu wydanej w roku 1993 w Warszawie) składa przysięgę dla Wojska Polskiego (Dyneburg był w rękach Armii Polskiej, ale pod miastem stały też oddziały łotewskie w¶ród których był jeszcze batalion Bałachowicza; miasto zostało potem przekazane Łotwie). Dnia 24 lutego, nasza placówka w Rydze przesyła z DĽwińska raport w sprawie oddziału Bałachowicza na Łotwie (nasze siły stały na południowym brzegu DĽwiny od Połocka do Dyneburga już od lata 1919 roku - od 08 wrze¶nia 1919 roku na południowym przedpolu Daugavpils; dnia 03 stycznia 1920 roku zajęli¶my Dyneburg = Daugavpils, a dnia 09 stycznia 1920 id±c na północny - wschód Armia Polska dotarła do Ambeli, dnia 17 stycznia 1920 roku wyzwolili¶my Kapini i Pusa w ¶rodkowych Inflantach Polskich - st±d dalej na północ już nie atakowali¶my; znad rzeki DĽwiny bolszewicy wyparli nas na pocz±tku lipca 1920 roku).
marzec:
od marca 1920 organizowano w Słonimiu białoruskie oddziały płka Konopackiego i kpta Kuszeli (wg Sukiennickiego, s. 146). W Mińsku działa Białoruska Komisja Wojskowa. Wojewódzki, Raczkiewicz i L. Wasilewski prowadz± rozmowy z Białorusk± Rad± Najwyższ± m.in. o powstaniu rz±du białorusko - litewskiego w Wilnie.
III i IV. 1920
Dnia 01 marca polskie władze wyraziły zgodę na przekroczenie linii rozgraniczenia wojsk łotewskich i polskich przez grupę Bałachowicza (mialo to nast±pić w dniu następnym w Dyneburgu = DĽwińsku = Daugavpils); w Dyneburgu jest Rydza - ¦migły, który powita Bałachowicza. Dnia 02 marca 1920 roku Bałachowicz "przybył do W. P." z oddziałem wielko¶ci batalionu. Dnia 05 marca "grupa Bałachowicza" wyjeżdża poci±giem spod DĽwińska do Brze¶cia. S± tu gł. żołnierze z Estonii oraz grupa złożona z byłych jeńców sowieckich; dnia 16 kwietnia "grupa Bałachowicza" osi±ga gotowo¶ć bojow±. W Brze¶ciu Litewskim ma on 700 żołnierzy; od czerwca 1920 s± na froncie bolszewickim, jako "sprzymierzeni". Po stronie polskiej s± też Rosjanie: Boris Sawinkow, Mikołaj W. Czajkowski, Michał Iskricki. Zob.: E. Charaszkiewicz w "Niepodległo¶ć". Pisze o tym też Zbigniew Dunin - Wilczyński, "Polacy w Iraku 1942 (...)" oraz Marek Cabanowski, "Tajemnice Mandżurii - Polacy w Harbinie". Ponadto Aleksander ¦rednicki, "Droga do Monte Cassino".
Maj
Konflikt Bałachowicza z "białym" gen. Baboszko i gen. Głazenapem (w Brze¶ciu). S± też konflikty z "Wydzielonym Rosyjskim Oddziałem" Borysa Sawinkowa. Borys Sawinkow ur. 1879 w Warszawie, zgin±ł 1925 w Moskwie; po marcu 1917 roku w rz±dzie Kiereńskiego jako minister, a od listopada 1920 do sierpnia 1924 w Rosji organizuje partyzantkę antybolszewick±; oznacza to, że wykorzystał uderzenie Bałachowicza, aby dostać się na Białoru¶ i st±d już nie powracał; pojmany w sierpniu 1924, w roku następnym zamordowany w Moskwie. Oficerem ł±cznikowym przy Bałachowiczu jest por. Zadra - Kabowski z II Oddziału. W maju 1920 pisze on w meldunku z Brze¶cia o partyzantce na "PskowszczyĽnie": oddział płka Mikosza k. Starej Rusy i Ługi, grupa płka Daniłowa k. Ostrowa, oddział Karpucha pod Porchowem, Sawieliewa koło Strugi Białej, a wszystkie te oddziały na linii Psków - Ługa - Stara Rusa - Wielkie Łuki. Ponadto "Zielony D±b" powołany ok. paĽdziernika 1918 roku przez gen. Adamowicza z "białoruskiego Komitetu". Wydaje się, że jest to oddział na BobrujszczyĽnie.
czerwiec:
Dnia 16 kwietnia "grupa Bałachowicza" osi±ga gotowo¶ć bojow±. W Brze¶ciu Litewskim ma on 700 żołnierzy; od czerwca 1920 s± na froncie bolszewickim i dn. 30 czerwca przeprowadzaj± wypad pod Sławeczno - też dnia 01 lipca.
lipiec 1920
Ministerstwo Spraw Wojskowych generała J. Le¶niewskiego wydaje rozkaz w sprawie rekrutacji jeńców rosyjskich do oddziałów Bałachowicza. Rekrutacja odbywa się w obozach jenieckich nr 5 i 10 w Kaliszu i Szczypiornie; w Szczypiornie byli Rosjanie, a w Kaliszu - Kozacy; w tym miesi±cu szefem Ekspozytury Min. Spraw Wojskowych w Brze¶ciu do spraw naboru jeńców z obozów jenieckich do "Armii Bałachowicza", zostaje por. Skwierczyński. Po nim kpt. Juliusz Urlych (wg CAW, Teki Laudańskiego, teka 232, s. 1 - 95). Do wojsk Bałachowicza oddelegowano por. Lisa - Błońskiego, był oficerem ł±cznikowym Naczelnego Wodza. Przybył do Łunińca, gdzie było 2.500 ludzi z tych oddziałów. Nabór prowadzono ze Strzałkowa, Wadowic, Pikulic (obozy jenieckie nr 2 i 4) oraz z Dębia i Szczypiorna (tutaj dwa obozy internowanych nr 1 i 5). Ponadto werbowano jeńców z Tucholi. Wychodzi rozkaz p.o. zastępcy Szefa Oddziału II Sztabu Min. Spraw Wojskowych, mjra dra K. Polakiewicza, w sprawie werbunku do oddziałów Bałachowicza (wydany dla Krakowa). Wspomniano tutaj o "intendenturze Bałachowicza w Lublinie".
20. 07
Do Brze¶cia przybywaj± Kozacy Orenburscy w celu poł±czenia się z Bałachowicżem, który cofał się przez Łuniniec - Brze¶ć (?) - Łęcznę. Dnia 25 lipca Bałachowiczowi podporz±dkowano esauła Jakowlewa.
Pocz. sierpnia 1920
grupa gen. Bałachowicza wycofuje się do Łęcznej na LubelszczyĽnie i jest tutaj od 09 sierpnia 1920 roku do 16. 08. 1920; około 15 sierpnia wyszedł rozkaz ppłka Miedzińskiego w sprawie przyspieszenia rekrutacji do oddziałów Bałachowicza, które dnia 17. 08 odzyskały Włodawę. 23. 08 przeprowadzili wypad na Piszczę, a dnia 27. 08 zwyciężyli pod Peresp±; w "końcu sierpnia" w Lublinie organizowała się 2-ga Dywizja Korpusu gen. Bułak - Bałachowicza. "Podstawę jej kadry stanowili nieliczni stosunkowo oficerowie armii północno - zachodniej, którzy przybyli do Polski z Estonii (...)". Ponadto wiemy, że w 1-szej dywizji Korpusu białoruskiego kadrę stanowił oddział "przyprowadzony przez gen. Bałachowicza z Estonii". Dnia 27 sierpnia podpisano umowę między B. Sawinkowem i St. Bałachowiczem. Wreszcie dnia 01 wrze¶nia 1920, do Korpusu Bałachowicza wyznaczono Karola Wędziagolskiego ze Sztabu Generalnego oraz Borysa Sawinkowa z Rosyjskiego Komitetu; ł±cznikiem ze strony polskiej był por. Ryszard Zyms - tenże Zyms jako pułkownik walczył z sowietami we wrze¶niu 1939 roku w Grupie "Dubno". Wędziagolski Karol - oficer polityczny 8 Armii Rosyjskiej po rewolucji lutowej 1917 roku.
sierpień:
od marca 1920 organizowano w Słonimiu białoruskie oddziały płka Konopackiego i kpta Kuszeli (wg Sukiennickiego, s. 146), a w lipcu - sierpniu przerzucono je do Łodzi, prawdopodobnie przez Grodno, gdzie dnia 18 - 19 lipca było 1.600 niewyszkolonych ochotników (tylko sk±d ?); w Łodzi byli od pocz. (?) sierpnia do pocz. listopada (?) 1920 roku; w końcu listopada 1920 przeniknęli w rej. Kojdanowa linie sowieckie i współdziałaj±c z "Zielonym Dębem" prowadzono partyzantkę pod Słuckiem. Było to wówczas, gdy Bałachowicz cofał się już na Polesiu ku polskim liniom.
16. 09
pod Pińskiem atakuje gen. Bałachowicz, który w dniu poprzednim zaj±ł Kamień Koszyrski, a 22. 09 stoczył walki pod Derewek i Lubieszowem na Polesiu, wynikiem czego dnia 26. 09 ostatecznie zdobył Pińsk.
wrzesień
działa w lasach ihumeńskich watażka Żylin, a pod Łojewem grupa partyzancka Gałacha (na Dnieprze łupił parostatki i robił zagony aż pod Horodnię). Dalej od niego na południe był "potężny oddział atamana Czałowa".
od 30. 09
"Odrębna Armia Sprzymierzona" gen. St. Bułak - Bałachowicza przechodzi na odpoczynek w rej. Pińska i Łunińca; zmieni teraz nazwę na "Ludowa Ochotnicza Armia Sprzymierzona" gen. mjra Stanisława Bułak - Bałachowicza.
01. 10. 1920
Joffe żada (podczas rokowań pokojowych w Rydze) dla Rosji kolei z Saren do Baranowicz. D±bski się nie zgadza; w tym czasie na froncie (30. 09 i 01. 10) wzięli¶my do niewoli ok. 25 tys. bolszewików. Rozpoczyna się bitwa o Mołodeczno i ¦więciany; jeńców wcielano m.in. do Korpusu Ekspedycyjnego Bułak - Bałachowicza. Joffe w Rydze zadaje stronie polskiej pytanie, czy rozejm traktować będziemy jako wstęp do pokoju. Dnia 05 paĽdziernika sowieci zgodzili się na granicę - linię demarkacyjn±, tak± jak± zaż±da strona polska, pod warunkiem zmniejszenia ż±dań co do złota rosyjskiego.
04. 10:
Oddziały poznańskie dotarły do Nie¶wieża. Grupa Poleska opanowała Łuniniec; prawdopodobnie opanowali¶my Kleck. Stołpce zaj±ł 7 p.uł. i st±d skierował się na południowy skraj Puszczy Nalibockiej; w tym dniu, wg Szostaka, Kojdanów zajęła 2 brygada (kawalerii ?).
05. 10:
Rozmowa telef. Piłsudskiego z Rydzem - ¦migłym. Walki pod Oranami (z Litwinami do 06. 10). Docieramy do Miru. Joffe w Rydze proponuje stronie polskiej Mińsk. S. Grabski odmawia "z furi±". A. Łado¶ podkre¶la ten ton zachowania Grabskiego. Joffe miał pełnomocnictwo ustalenia granicy aż na rzece Berezynie, ale napisze potem, że Grabskiemu nie zależało na terytoriach. Ustalono skład dowództwa "Ludowej Ochotniczej Armii Sprzymierzonej" gen. mjra Stanisława Bułak - Bałachowicza (adiutant - rtm Grotkowski, szwadron rtm. Saradin; w 2 Dyw. Piech. Białoruskiej utworzono "miński" pułk piechoty płka Mikosza).
06. 10:
Tego dnia, nasz 7 p.uł. po całodobowym marszu przez Puszczę Nalibock± z południa na północ, wyszedł na Raków obsadzony przez sowietów (wg Józefa Szostaka, s. 72). Raków zdobywał też 10 p.uł.; 07. 10 - 7 p.uł. zajmuje nie bronione przez bolszewików Radoszkowice. Dnia 08. 10 nasze rozpoznanie dociera na odległo¶ć 16 wiorst od Mińska (wg "Lewa Wolna"). Staj± chyba w rej. na wsch. od Kojdanowa - tutaj od 04. 10 oraz w rej. Rakowa - tutaj od 06. 10; gdzie¶ pod m. Chateżyno (?) na zachód od Mińska. Mińsk Litewski pustoszeje na kilka dni, ale potem sowieci znów wracaj±, a nikt nie wie dlaczego nie zajmujemy stolicy Białorusi; w tym dniu 7 p. uł. skierowano z Radoszkowic na północ, a nie na wschód. Maszeruj± w kierunku m. Krzywicze (zajęte dnia 13 paĽdziernika).
11. 10:
Wrangel proponuje Polsce porozumienie antybolszewickie. Opublikowano ten artykuł dopiero 14. 10. 1920.
12. 10:
Zawieramy wstępny traktat pokojowy z sowietami. Wchodzi w życie w nocy 18/19. 10 (planowano od ¶witu 18.10). Mimo tego dnia 12. 10 zdobyli¶my Słuck, Uzdę i Kojdanów (Szostak, s. 71, sugeruje, że Kojdanów zajęła 2 brygada około dnia 04 paĽdziernika). 2 DPLeg. zdobywa Mołodeczno, a 4 Armia zwycięża pod Kojdanowem i wychodzi na linię Słuck - Uzda - Kojdanów. Dnia 13. 10 wie¶ć o traktacie z Rosj± rozeszła się, jak zły omen po całej Polsce; w Warszawie Komitet Obrony Kresów rozpocz±ł ożywion± działalno¶ć w celu obalenia linii rozejmowej. Protestuje prezes Towarzystwa Kredytowego, Aleksander Marszowicz i hrabia Mohn. Zbierane s± podpisy ludno¶ci białoruskiej pod petycj± do Piłsudskiego.
14. 10:
Wojsko Polskie podchodzi pod Mińsk Litewski; nie wiedz± jednak, że będ± musieli oddać ponownie to miasto w ręce bolszewickie; Zaremba (t. I, s. 220) podaje datę 14 paĽdziernika za zdobycie Mińska Litewskiego i podkre¶la, że jeszcze w tym momencie rozważali¶my ideę federacyjn± "białorusk±". Zajmujemy Zasław, Samochwałowicze nad rzek± Ptycz (o 22 km na południe od centrum Mińska). Walki pod Radoszkowicami, gdzie bierzemy do niewoli 500 jeńców. Ponadto zajmujemy stację Krzywicze, choć wobec naszych małych sił kawaleryjskich, sowieci wycofali się na wschód (nadeszła ponadto informacja o maj±cym nast±pić przerwaniu ognia, co było dezinformacj±, gdyż zawieszenie broni wchodziło w życie dnia 18 paĽdziernika). Ukazuje się artykuł z wywiadem prasowym Wrangla, w którym nawołuje on do sojuszu z Polsk±.
15. 10:
"Wojska polskie po zaciętych walkach zajęły Mińsk". Jakoby byli¶my w mie¶cie 2 tygodnie, czyli do 29 paĽdziernika (wg innego autora wycofali¶my się dnia 18 paĽdziernika). Ja przyjmuję, że Wojsko Polskie opu¶ciło na zawsze Mińsk Litewski między dniem 25 paĽdziernika, a dniem 01 listopada 1920 roku. Oskar Miłosz tego dnia oskarża "Wojsko Polskie" o pogromy w Wilnie. Dnia 15 paĽdziernika, Sejm zaż±dał od Naczelnego Dowództwa, aby do 02 listopada rozbroić oddziały Bałachowicza, b±dĽ aby opu¶ciły one Polskę (w dniu 02 listopada miała nast±pić wymiana dokumentów ratyfikacyjnych między Polsk± a Rosj± radzieck±). Rozkaz Nacz. Dowództwa polskiego dotycz±cych rozbrojenia wojsk sprzymierzonych, np. białoruskich z dniem 02 listopada (wg J. Mackiewicza, op. cit., t. II).
18. 10:
Frunze przedstawia KC ostateczny plan zniszczenia Wrangla na Krymie. Ucichły walki na naszym froncie bolszewickim. Linia demarkacyjna "biegła od Dyneburga - koło Mińska, przez Słuck - Olewsk". "Preliminaria pokojowe" z dnia 12 paĽdziernika mówiły, że linia frontu o ¶wicie dnia 18 paĽdziernika przekształca się w linię demarkacyjn±, a w przyszło¶ci w granicę państwow±. Sprzeciwili się temu: L. Wasilewski, W. Kamieniecki, J. D±bski (w Rydze); jednak nasza delegacja obiecała oddać Mińsk, a wojska nasze miały nie posuwać się w kierunku rzeki Berezyny. Mimo tego zatrzymali¶my "na dwa tygodnie" Mińsk (do ok. 29. 10), gdyż nast±piło "nagłe ożywienie my¶li federacyjnej" (wg Zaremby, s. 220).
W Dawidgródku stoi Pułk płka Duchopielnikowa (rosyjski biały); nie weĽmie on jednak z nieznanych przyczyn udziału w walkach Bałachowicza.
01. 11:
Wojsko Polskie na Białorusi ostatecznie cofa się (ok. 29. 10 i do 01.11) na ustalon± w paĽdzierniku 1920 roku w Rydze, linię demarkacyjn±, bowiem dnia 02 listopada nast±pi na Łotwie, wymiana dokumentów ratyfikacyjnych między Polsk± a Rosj± radzieck±. Z Łodzi na linię frontu przybyli "ochotnicy białoruscy" płka Konopackiego i kpta Kuszeli (w marcu 1920 w Słonimiu formowali wojska białoruskie); w końcu listopada (dopiero!) i w grudniu zaatakuj± Słuck i wywołaj± tam powstanie. Do Pińska i Dawidgródka przybywa Misja Brytyjska na rozmowy z Bałachowiczem.
02 listopada:
Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych między Polsk± a Rosj± radzieck±; prawdopodobnie 01 listopada polskie wojska cofnęły się poza linię demarkacyjn± przebiegaj±c± na Polesiu między Dawidgródkiem a Turowem na półudniowym brzegu rzeki Prypeci; tutaj też jest por. Lis - Błoński, jako ł±cznik Sztabu Generalnego W.P.
04 listopada
Wojska Bałachowicza dnia 04 listopada zajęły Turów sk±d wyparto sowietów, na wsch. od linii demarkacyjnej (brak innych informacji). Na dzień 04 listopada datowany jest pierwszy raport rtma Pr±dzyńskiego. Wojska Bałachowicza składaj± się z Rosjan, Białorusinów, Polaków, Finów, Estończyków i grupy Łotyszów oraz pewnej liczby Szwedów i Żydów. W oddziałach bojowych jest 14.750 ludzi; kadrę 1 Dywizji stanowi oddział przyprowadzony z Estonii, a 2-giej Dywizji, oficerowie rosyjscy z Armii Judenicza z Estonii. Informacje o zgrupowaniu gen. Stanisława Bułak - Bałachowicza podaje Józef Cisek (zbiór dokumentów, wyd. przez Instytut Piłsudskiego, Nowy Jork), Pantalejman Simanski i Stanisław Lis - Błoński; główna praca o Bałachowiczu to Marka Cabanowskiego, "Generał Stanisław Bułak - Bałachowicz (...)", wyd. Warszawa 1993, ss. ok. 203. Wydanie dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych; prawa autorskie także Muzeum Niepodległo¶ci, wydawca "MikRomax" i Muzeum Niepodległo¶ci (Warszawa, Al. Solidarno¶ci 62, tel. 27 - 96 - 435, w Pałacu Radziwiłłów).
Pocz±tek ofensywy wojsk gen. Bułak - Bałachowicza. Wyruszamy spod Turowa (pod t± dat±, Łukomski w swojej ksi±żce z roku 1994, opisuje też inne wydarzenia, choć dla daty 05. 11. 1920 nie dał konkretnych wyja¶nień). Może w dniu 05. 11 nast±piło co¶ w rodzaju buntu trzech "dywizji" Korpusu Ochotniczego gen. Stanisława Bułak - Bałachowicza w Dawidgródku i Turowie (Cabanowski podaje, że atak Bałachowicza nast±pił dnia 05 listopada z rejonu Turowa, z terenów "sowieckich").
06 listopada:
Tego dnia Łukomski i Polak ("Obrona (...)" z roku 1994) nie opisuj± (po dacie 05 listopada daj± datę "09 listopada"), a jedynie pisz±: "Zgromadzone wojska armii ochotniczej wyruszyły spod Turowa - już po stronie sowieckiej - do natarcia". Tekst jest tak skonstruowany, że sugeruje pocz±tek natarcia na 06 listopada 1920 roku. Cabanowski jednak wyja¶nia, że nasz atak nast±pił dnia 05 listopada. Dnia 07. 11 osi±gnięto wg mnie Mosiejewicze na Polesiu (jest to interpretacja tekstu ksi±żki Łukomskiego i Polaka z roku 1994, bowiem Cabanowski podaje, że doszli¶my pod Petryków). Dn. 08. 11 podeszli pod Petryków. Stan armii białoruskiej to 20 tys. - 14.750 żołnierzy. Łukomski pisze: "W ci±gu dwóch dni gen. Bałachowicz osi±gn±ł rejon Mosiejewicze - Petryków" (s. 296).
09. 11:
Płk Pawłowski rozbija sowietów pod Romanówk± na Białorusi. Płk Matwiejew zaj±ł Skryhałow. Płk Żgun zaj±ł Żechowicze i Kostiuchowicze. Bałachowicz zaj±ł ponadto Kopatkowo i Mojsiejówkę. Dnia 10. 11 zajęto Chomiczki i Prudok. Zwyciężono pod Drozdami. Zajęto Mozyrz i Wielkie Zimowiszcze oraz przej¶ciowo Kalenkowicze. Front przechodził przez Kopatkowicze, szedł rzek± Ptycz, przez Mojsiejówkę, Romanówkę, Chomiczki, Prudok, Drozdy, Mozyrz. Dnia 10. 11 w Warszawie, rosyjski Komitet Sawinkowa także podejmuje decyzję o walce z Rosj± Sowieck±. 11. 11 kpt. Wojciechowski zaj±ł Michałki (16 km na południe od Mozyrza).
12. 11:
Gen. Stanisław Bułak - Bałachowicz w Mozyrzu ogłosił niepodległo¶ć Białorusi. Mianował się "głównodowodz±cym białoruskiej armii narodowej (...) na terenie całej Białorusi". Jego brat Józef został "dow. armii ochotniczej". Wydano rozkaz o "zapobieganiu dywersji komunistycznej na tyłach".
14. 11:
Pułk "miński" i "ostrowski" odebrały bolszewikom powtórnie Kalenkowicze (walki od dnia 10. 11, o 12 i 13 listopada brak danych co do charakteru walk). Płk Mikosz doszedł do Petrykowa (dn. 11. 11). Ruszył dalej na Jakimowicze i dnia 14.11 skoncentrował się w Kalenkowiczach. Dnia 15. 11 spod Kalenkowicz ruszył po linii kolejowej na północny - wschód, w kierunku Żłobina. Do dnia 17 listopada prawdopodobnie przeszedł około 40 km. Ataman "Iskra" 11. 11 zaj±ł Lelczyce, a 14. 11 ruszył na południowy - wschód, na Owrucz (odległo¶ć 70 km). Chyba dnia 17. 11 ataman Iskra podszedł pod Owrucz (dzisiaj na Ukrainie północnej).
15. 11:
Płk Matwiejew zdobył Wielkie Awtiucewicze i Chabno (30 km na wschód od Mozyrza), a 16. 11 Makanowicze (43 km na północny - wschód od Mozyrza) i Babylew. Płk Matwiejew dnia 17.11 zaj±ł Korystan chyba ok. 60 km na wschód od Mozyrza, na kierunku na Rzeczycę.
16. 11:
Bałachowicz powołał rz±d Białoruskiej Republiki Ludowej. M.in. dr gen. Mieczysław Adamowicz, jako Prezes Rady Ministrów Białoruskiej Republiki Ludowej; w rz±dzie zasiedli Aleksiuk (P. Aleksiuk był od paĽdziernika w Komisji Wojskowej Białoruskiej powołanej przez Piłsudskiego dekretem z 22. 10. 1919 roku), Ostrowski (prof. Radosław Ostrowski podczas II wojny był wraz z dr Mikołajem Szczorsa szefem Grupy "Centrum" i Prezydentem Białoruskiej Centralnej Rady od końca 1943 roku w Mińsku), płk Bielajew oraz Józef Sienkiewicz. Datowano dekret o wywłaszczeniu "wielkiej własno¶ci"; rz±d Bałachowicza miał wydać przygotowane już znaczki pocztowe "Poczty Białorusi" np. na znaczku za 2 ruble jest podobizna Franciszka Skoriny 1490 - 1551 r., a na znaczku za 3 ruble "Pogoń litewska"; znaczek za 5 rubli pokazuje chłopa białoruskiego. Znaczków było osiem (wg Cabanowski, s. 113).
17. 11:
Petlura postanawia zakończyć walkę z sowietami (wg Zaremby, t. I, s. 218), któr± rozpocz±ł mniej więcej jak Bałachowicz. Wojska ukraińskie przejd± do Czechosłowacji i Polski. Najwięcej z nich internuje się w Szczypiornie; dnia 15 maja 1921 roku w tym obozie przeprosi ich Piłsudski za zerwanie przez nas sojuszu po paĽdzierniku 1920 roku. Gen. Bezruczko okre¶lił przeprosiny jako "rycerskie". W KORPUSIE Bałachowicza, płk Mikosz doszedł (po linii kolejowej na północny - wschód, w kierunku Żłobina) na odległo¶ć około 40 km od Kalenkowicz. Ataman Iskra dnia 17. 11 podszedł pod Owrucz. Płk Matwiejew zaj±ł Korystan na kierunku na Rzeczycę. Pod Mozyrzem aktywnie występuje partyzantka "Zielonego Dębu". Drugi dzień działa Rz±d niepodległej Białorusi na czele z premierem Adamowiczem. "W tym czasie obrona bolszewicka zaczęła krzepn±ć i pojawiły się pierwsze symptomy spadku morale po stronie bałachowców" (dot. dni 17. 11 i 18. 11 ?). Do płka Matwiejewa dotarła (dnia 18. 11 ?) wła¶nie "błędna informacja o zagrożeniu przez nieprzyjaciela" jego tyłów i poł±czeń z Mozyrzem; nie wiadomo co się stało dnia 17. 11 w rejonie Mozyrza i Kalenkowicz, że noc± 17/18. 11 gen. St. Bułak - Bałachowicz opu¶cił Mozyrz (wraz z oddziałem szturmowym i uda się pod Rzeczycę). Bałachowicz jechał dnia 18 listopada pod Rzeczycę. Ciekawe, że w monografii Łukomskiego jest data 16. 11 oraz data 17. 11. 1920, ale pod t± drug± dat± autor opisuje noc 17/18 i dalsze dni od 18. 11 do 25. 11. 1920; wiedza o dniu 17 listopada jest zatem złożona z fragmentów tekstu pod datami 15. 11 (o zdobyciu przez nas Korystana i dezinformacyjnej pracy bolszewików w Mozyrzu) oraz 16. 11 (o objęciu dow. nad Korpusem Ekspedycyjnym przez Józefa Bałachowicza).
Brat gen. Stanisława Bułak - Bałachowicza, Józef, obejmuje dnia 17. 11 "szefostwo nad ochotniczym korpusem ekspedycyjnym", gdyż jego brat Stanisław szykował się do wyjazdu z Mozyrza pod Rzeczycę.
17/18. 11:
Noc± gen. St. Bałachowicz opuszcza Mozyrz i udaje się do oddziałów pod Rzeczyc±.
18. 11:
Tego dnia na Białorusi, płk Matwiejew ma wysunięte oddziały pod Rzeczyc±, ale "w tym czasie obrona bolszewicka zaczęła krzepn±ć i pojawiły się pierwsze symptomy spadku morale po stronie bałachowców". Może to stało się przyczyn± wyjazdu Bałachowicza w nocy 17/18. 11 z Mozyrza pod Rzeczycę - do płka Matwiejewa dotrze "błędna informacja o zagrożeniu przez nieprzyjaciela" jego tyłów i poł±czeń z Mozyrzem. Bałachowicz jechał dnia 18 listopada pod Rzeczycę, a w tym samym dniu ataman Iskra (pod Owruczem) ponosi porażkę na północnej Ukrainie (dopiero 20. 11 inf. ta dotrze pod Rzeczycę do St. Bałachowicza).
19. 11
Bałachowicz pod Rzeczyc±: dociera tutaj dnia 19 listopada wraz z oddziałem szturmowym i zarz±dza koncentrację oddziałów; dnia 20. 11 jest na pierwszej linii walk pod Rzeczyc± i w tym momencie dociera do niego informacja o "katastrofie na południu" na Ukrainie.
20. 11:
Tego dnia na Białorusi, płk Matwiejew id±c w straży tylnej Korpusu, wycofał się spod Rzeczycy w kierunku Mozyrz±; cofa się samodzielnie w kierunku zachodnim. Podobnie samodzielnie cofaj± się grupy płka Pawłowskiego i (po 25 listopad±) sam Bałachowicz; jeszcze dnia 20. 11 Bałachowicz jest na pierwszej linii walk, wraz z oddziałami cofaj±cymi się spod Rzeczycy na Mozyrz (pod Rzeczyc± groziło nam chwilowo okr±żenie). Wła¶nie dnia 20. 11 dociera informacja o "katastrofie na południu" na Ukrainie; wiemy, że od dnia 17 listopada ataman Iskra walczył pod Owruczem, ale przebiegu tych walk na Ukrainie północnej nie znamy. Można domy¶lać się, że po dniu 18 listopada miały one niekorzystny przebieg, co dotarło dopiero dnia 20. 11 do Bałachowicza dowodz±cego pod Rzeczyc±.
21. 11:
Rozejm z Litw±. Ostateczny protokół podpisano 29. 11. Na Białorusi za¶ zorganizowano chwilow± obronę Mozyrza; sowieci zajęli miasto chyba 23 listopada.
22. 11 (?):
Wydaje się, że grupa wojsk Józefa Bałachowicza opuszcza Mozyrz. Dzień potem uczyni to prawdopodobnie jego brat Stanisław i płk Matwiejew; w "Lewa Wolna" jest krótka informacja, że Bałachowicz podj±ł jeszcze krótk± obronę Mozyrza.
23. 11 (?):
Chyba w tym dniu płk Matwiejew i gen. S. Bałachowicz opuszczaj± ostatecznie Mozyrz. Poszczególne oddziały Bałachowicza (z grupy walcz±cej 18 - 20. 11 pod Rzeczyc±) jeszcze w dniach 02 - 04 grudnia przechodziły na stronę polsk± (koło Olszan w m. Remel, na południowym brzegu Prypeci na Polesiu). Np. dnia 04. 12 przeszła 1 Dyw. Białoruska w sile 2.100 ludzi i została internowana.
25 - 27. 11:
oddziały białoruskie (te cofaj±ce się spod Rzeczycy) zostały zaatakowane przez bolszewików, co spowodowało, że gen. Bułak - Bałachowicz od dnia 25 listopada zacz±ł się cofać samodzielnie. Poszczególne oddziały Bałachowicza (ze zgrupowani±, które dotarło najdalej, bo pod Rzeczycę) jeszcze w dniach 02 - 04 grudnia przechodziły na stronę polsk±, koło Olszan w m. Remel; od ok. 25. 11 cofa się oddzielnie dr gen. Adamowicz (Premier BRL) i dociera do polskich posterunków dnia 30 listopada.
Koniec listopada:
w końcu listopada 1920, gdy Bałachowicz cofał się już na Polesiu ku frontowi polskiemu, "pułk" płka Konopackiego i kpta Kuszela przeszedł linię frontu w rejonie Nie¶wieża i rozpocz±ł działania partyzanckie koło Słucka, nazywane "Powstaniem Słuckim" (od końca listopada, przez grudzień 1920 roku). Pomogło to partyzantom "Zielonego Dębu" pod Bobrujskiem i Mozyrzem (wg raportu rtma Pr±dzyńskiego z grudnia 1920 roku), których było tam pod koniec listopada 1920 roku jeszcze 500 - 1000 ludzi. "Zielony D±b" utworzony w X. 1918 roku przez gen. dr Mieczysława Adamowicza w rej. Bobrujska, teraz na końcu listopada 1920 roku panował jeszcze nad tym całym lesistym obszarem. Dzięki akcji Konopackiego, "Zielony D±b" mógł się przedostać w rejon Słucka (na pocz. grudnia ?) i jeszcze dalej na północ, pod Kojdanów.
26. 11:
Gł. siły Korpusu Bałachowicza przechodz± na polsk± stronę. Przył±czył się do nich sowiecki 424 p. strzelców we wsi Chabno. Granicę przekroczono koło Olszan na stanowiskach 18 DP; żołnierzy białoruskich rozbrajano. W tym dniu dotyczy to gros sił z 2 i 3 Dywizji oraz pułków tulskiego i putwalskiego. Przechodzi też chyba Józef Bałachowicz. Dnia 27. 11 gen. St. Bałachowicz doszedł do linii polskich w rejonie Olszan, a w nocy 27/28. 11 przechodzi front na stronę Polsk±. 28. 11 gen. St. Bałachowicz (rano) przejeżdża z Olszan do Dawidgródka; jego adiutanci to m.in. malarz Artur Szyk, pseudo Aleksander Szykarenko (ur. 1894, zm. w USA 1951, od 1921 mieszkał w Łodzi) oraz Tadeusz Darmont. Do dnia 28 listopada (czyli w dniach 26 - 28. 11) linie polskie przeszli żołnierze z 2 i 3 Dywizji Białoruskiej. Kolejna 1 Dyw. Białoruska, cofa się nadal, jeszcze na terytorium wroga. Po dniu 28. 11 raczej jej już bolszewicy nie atakuj±; przejdzie nasze linie dnia 04 grudnia 1920 roku.
30. 11
przechodzi na stronę polsk±, gen. premier M. Adamowicz; do tego dnia linie polskie przeszło 4.000 żołnierzy białoruskich. Pr±dzyński (rtm z II-ki) na pocz. grudnia pisał o planie powołania P. O. W. na Białorusi, co oznacza, że akcja "ochotników białoruskich" mogła służyć przerzuceniu na teren Sowietów agentów II-ki (od maja 1920 przy Bałachowiczu jest por. Zadra - Kabowski z II-ki, od pocz. lipca 1920 roku byli por. Skwierczyński i por. Lis - Błoński z II-ki, a od pocz. listopada 1920 był w/w rtm. Pr±dzyński); nie bior± udziału w wyprawie Bałachowicza rosyjscy generałowie Baboszko i Głazenap; w odróżnieniu od nich, akcje "cicho - ciemne" wykorzystał Borys Sawinkow, który dowodził "Wydzielonym Rosyjskim Oddziałem" (od listopada 1920 do sierpnia 1924 w Rosji organizuje partyzantkę antybolszewick±; pojmany w sierpniu 1924, w roku następnym zamordowany w Moskwie). Wygl±da jakby Pr±dzyński przeszedł dnia 30 listopada do Polski wraz z gen. Adamowiczem ? Pisze o zatrzymaniu się w Mikaszewiczach po "sowieckiej stronie", uchodz±cego Bałachowicza (czy chodzi tutaj o Józefa B. w dniu 26 listopada ?). Opis podaje, że jego grupa stała 5 wiorst od polskiego frontu w strefie neutralnej. Oficer ten pisze też o "Zielonych" pod Bobrujskiem i Mozyrzem. Ich stan ocenia na 500 - 1.000 ludzi, "którzy zajęli ten teren". Pisze o planie powołania P. O. W. na Białorusi.
03 grudnia 1920
Oficjalna data demobilizacji oddziałów Bałachowicza na terytorium Polski; o Bałachowiczu informacji udzielił m.in. mjr Stanisław Stankiewicz.
Pocz±tek grudnia:
partyzanci "Zielonego Dębu" w sile do 1.000 ludzi, spod Bobrujska przebili się do okolic Słucka. Dokonano tego zapewne dzięki akcji płka Konopackiego i jego "ochotniczych oddziałow białoruskich". Poszczególne oddziały Bałachowicza jeszcze w dniach 02 - 04 grudnia przechodziły na stronę polsk±. Gł. koło Olszan w m. Remel, na południowym brzegu Prypeci na Polesiu. Wydaje się, że dnia 02 i 03. 12 przebiła się 4 Dyw. Białoruska, bo o niej brak informacji co do daty internowania się na stronie polskiej. Np. dnia 04. 12 przeszła 1 Dyw. Białoruska w sile 2.100 ludzi i została internowana (Peremykina). Dn. 08 grudnia podczas rokowań w Rydze, sowieci wyrażaj± obawę, że żołnierze Bałachowicza przejd± na Litwę Srodkow± do Żeligowskiego. Od ok. 15 grudnia do 23 grudnia partyzanci "Zielonego Dębu" działali pod Słuckiem, a dnia 20 grudnia zdobywamy Słuck. Czę¶ci± sił szli na północ w rejon Kojdanowa, a przeszli linię demarkacyjn± dnia 28. 12. 1920 roku w okolicach Nie¶wieża.
12 grudnia 1920
Rozkaz II Oddziału, aby odseparować obozy internowanych dla Białorusinów od ludno¶ci.
Połowa grudnia 1920
w Pińsku mjr St. Alexandrowicz i por. Wacław Je¶mian, którzy pozostawiaj± informacje o losie żołnierzy białoruskich jacy jeszcze przebywali na PińszczyĽnie.
20. 12:
nasza akcja dopiero 20 grudnia doprowadza do zdobycia Słucka - na emigracji obchodzi się zdobycie Słucka, jako "¦więto Bohaterów" i ¶więto narodowe Białorusi. Wówczas też (w połowie grudnia 1920 roku), grupy żołnierzy z dawnego Korpusu Bałachowicza zdobywaj± na sowietach Siemieżewo (o 7 km na wsch. od linii demarkacyjnej, na szosie ku Słuckowi) i Chorestów. Równolegle w Warszawie, dnia 23 grudnia 1920 zbieraj± się działacze białoruscy, którzy wybrali Stanisława Bałachowicza na "Wodza Naczelnego Białorusi" - inf. z raportu płka Szt. Generalnego Stanisława Dowoyno - Sołłohuba. Relegowali¶my jednak z Polski do Kowna, rz±d białoruski (P. Łastowski, biuro w Berlinie - Ćwirkiewicz, w Paryżu - Ładnow, w Wilnie - Harewicz i Kochanowski, w Baranowiczach - Tereszczenko). Kiedy w wyniku rozejmu z paĽdziernika 1920 roku oddali¶my Mińsk sowietom, również rz±d białoruski musiał opu¶cić Polskę. Kowno udzielało go¶ciny temu rz±dowi, a potem Praga czeska. K. Jezowitow będ±cy oficjalnym przedstawicielem Białorusi w Rydze (w lutym 1918 r. przez kilka dni był komendantem Mińska), awansowany na pułkownika, w 1920 roku organizował antypolsk± dywersję.
koniec grudnia 1920
partyzanci spod Słucka przeszli do Polski dnia 28. 12. 1920 roku w okolicach Nie¶wieża, a była to grupa "Zielonego Dębu". Już w roku 1920 bolszewicy zgładzili "kilkunastu członków rodziny generała Bałachowicza (...)". Dane wg Jan F. Lewandowski, "Katolik": w powiecie brasławskim na WileńszczyĽnie zrównano z ziemi± maj±tki Bałachowiczów. Ocalał jedynie jego brat Józef.
styczeń 1921
przewiezienie internowanych Białorusinów i Rosjan pod Częstochowę, a st±d do obozów internowanych (wg Cabanowski). M.in. w Szczypiornie pod Modlinem, w Tucholi (tu oddziały Peremykina, Dywizja Kozacka "Frołowska", Ukraińcy). "Dywizja ¶mierci" Bałachowicza w maju 1922 roku liczy jeszcze w Tucholi 1.500 ludzi. Tu też 1 Dyw. Peremykina - 1.238 ludzi. W obozach internowanych było w sumie "kilkadziesi±t tysięcy" ludzi. M.in. s± to Aleksandrów Kujawski, Pikulice, D±bie, Toruń, Tuchola, Strzałków, Kalisz i Szczypiorno. Sierpień 1924 r. ostateczna likwidacja obozów dla internowanych. Najwięcej "bałachowców" zatrudniono w lasach koło Białowieży i Hajnówki. M.in. 1.000 ludzi w Puszczy. Po udzieleniu Białorusi szerokiej autonomii w ramach Sowietów w połowie lat 20 - tych zeszłego wieku wrócili tam: prorosyjscy Badunow, Ćwikiewicz, Łastowski i Mamońko (eserzy, może też Sereda), ale też propolscy Lesik, Rak Michajłowski, Smolicz i Taraszkiewicz. Przyjechał tutaj też Sylwester Wojewódzki (przyjaciel Taraszkiewicza). Kreczeuski i Zacharko zabrali sztandar Białoruskiej Rep. Ludowej chyba gdzie¶ na Zachód. W 1920 r. posłami na polski Sejm byli białoruscy działacze Dworczanin i Hauryluk (w 1933 zamordowani w sowietach). We wrześniu 1939 r. generał Stanislaw Bulak Balachowicz zorganizował oddział, który liczyl 2000 żołnierzy, w tym dwa szwadrony kawalerii; sam general dowodzil oddzialem wywiadowczym, ktory rozpoznawal okolice Warszawy, walczac pod Otwockiem i Wołominem; Balachowicz przebil sie az pod Kock i pod Kockiem walczyl z nieznanym przeciwnikiem. Do Warszawy generał powrocil juz po jej kapitulacji i utworzył Narodową Armię Ochotniczą.
COPYRIGHT BY
BOGDAN KONSTANTYNOWICZ
on November 25th, 2008 / 03rd August 2010
This all paper is sold subject to the condition that it shall not, by way of trade or otherwise, be lent, re-sold, hired out, or otherwise circulated without the publisher’s prior consent in any form of binding or cover other than that in which it is published and without a similar condition including this condition being imposed on the subsequent purchaser.
All rights reserved. No part of all this work covered by copyright hereon may be reproduced and/or translated in any form or by any means - graphic, electronic, or mechanical - including photocopying, recording, taping, or storage in an information retrieval system, without the prior written permission of the copyright owner - Bogdan Konstantynowicz.
In search of genealogy. It is of greatest importance to me.
I am looking for all information about my grandfather Marian or Jerzy Konstantynowicz and about his family from the parish of Berazino (Berezina, Berezino or Berezyna). He belonged to one of the old noble families from the farthest eastern reaches of the Grand Duchy of Lithuania. Those lands were also the first to be taken by tsarist Russia as the result of the partitions of Poland.
Those near and dear (families at the beginning of the 20th cent.) in the Berazino parish (Mother of God of Mercy catholic church), Riga, the Dryssa ujezd and elsewhere:
|
1. |
Malkiewicz |
Old Svolna, Miezonka and the Jauji farm (i.e. Jowce or Javci in LATVIA; 49 km north - east of Vilani in the Ludsen = Ludza district formerly) www.surnameweb.org/registry/m/a/l/malkiewicz.shtml |
|
2. |
Nieciejewski |
in farms Hrynica / Griniza and Usochy in the Ihumen district, and also village Luszewska Slobodka in the Rahacou district (345 ha., here a family of Gorski lived, too) since 1881; the Russian and Soviet general, count Bronislaw Nieciejewski who was born c. 1870 in the Berazino parish came from Hrynica, and his daughter worked as translator and interpreter as early as November 1917 (after completion of the University of Paris) at the first Council of People's Commissars under direction of Wladymir (Vladimir) Boncz Brujewicz who was the chief of the Lenin's office 1917 - 1918; either Nieciejovski or Niecijevskij, Nicijewski and Nieciovski, too |
|
3. |
Uminski |
or Uminskas with Cholewa arms in the Vilna and Vicebsk provinces (Manulki farm A.D. 1672), Bruslevo (or Bryjelov, Brialewo in the Berezina parish) and Smolarnia - Florian Czarnyszewicz has written the book "Nadberezyncy" about this village; Smolarnia was situated next to Krasny Brzeg in the Babrujsk district, property of the Korzeniewski family and also of Wincenty Stanislaw Koziell Poklewski - he was born 1853 and died 1929, son of Alfons Koziell Poklewski 1810 - 1890, member of the State Administration of Trade 1907 - 1912 according to Tatiana Pietrovna Mosunov and he was related to Hotowski i.e. Gatovskij, Slotwinski from Ravanicy and Malkiewicz, too; Uminski family was related to Sarnecki (or Sarneckis from Skierniow estate in the Trakai district) family with Slepowron arms |
|
4. |
counties Zarako Zarakowski |
i.e. the Zarokovskij family e.g. during war 1878 - 1879; properties: Holubovo palace, Kniazievo village and the great Svolna / Swolna estate - the chief military state prosecutor of communistic Poland (after - see http://konstantynowicz.info/September_1939 - 1939 P. O. W. in Russia and next Military Attorney in Warsaw / Attorney General) and Soviet general, count Stanislaw Zarako Zarakowski was born here in 1909 or November 1907; neighbourhood of them: Lipski Jan who was the noble marshal of the Vicebsk government, Alina Rykow, Maryia Zabiella, famous Czerski by 1835, Szczyt since 1725, Rudomin, Korsak, Dluzniewski; Jan Zaraka(o) - Zarakowski b. 21.02.1857, Russian general, stayed in Vicebsk in June 1918, next Polish division general 1923, d. in Warsaw before 1934 according to T. Kryska-Karski; Soviet and Polish general Boleslaw Zarako - Zarakowski was chief of the main staff of the Polish People Army in 1944, b. in Polack 1894 |
|
5. |
Zbieranowski |
Igumen, Berazino (Michal born Berezino in 1882 son of Jozef Zbieranowski and his wife Zofia nee Witkowski, after Bobrujsk, Sluck and Riga / Ryga 1899 - 1904), Riga and Miezonka; they were relations of Sarnecki (or Sarneckis) family with Slepowron arms |
|
6. |
Szostak |
Miezonka and (acquaintances of Raczkiewicz) Babrujsk = Bobruisk or Bobruysk www.surnameweb.org/registry/s/z/o/szostak.shtml |
|
7. |
Konstantynowicz |
Miezonka, Petersburg, Svolna = Svol'na or Swolna, Krycau, Daugavpils, Kovalki, Riga, Omsk, Borovina |
|
8. |
Pilecki |
Pileckis with Leliwa arms in the Vilna region in 1632 and the Trakai district in 1648, Navahrudak in 1674; first information of 1484 and 1511; they verified the Swan coat of arms in Vilnius and Kaunas in 1807, and also the family possessed a farmland near by Lida and close to an estate of Marshal Edward Rydz Smigly west of Lida in the thirties of the 20th cent. |
|
9. |
Stankiewicz |
The
Stankiewicz ancestry
with the Wadwicz coat of arms lived in the
Minsk and
Mscislau provinces,
according to
Kasper Niesiecki,
vol. 8 (among others 1648
and 1661) as
early as the 17th century; the Mazyr district, the province of Polack
A.D. 1674. They were related to
Kotowski and
Oginski families.
According to
Jan Ciechanowicz,
vol. 5, p. 134 - 135: Stankiewicz or Stankevicius of the Mogila,
Boncza and Wadwicz coats of arms; they were near related to
Bilewicz (or
Billewicz)
family from Samaites at the turn of the 16th century. There are
information about Jan Stankiewicz in
Samaites and
Vilna A.D. 1635 and about Michal and Adam Mikolaj here in 1648; Jan
Mikolaj from
Raseiniai region
in 1646, and also Kazimierz in 1658; about Stefan from the Minsk
province in 1697 and Adam Stankiewicz in Samaites 1788. They verified
the Mogila coat
of arms on March
16th, 1835 and derived from Samaites territory in
Lithuania. Here they owned Raseiniai in 1535 and next moved to
Vilkmerge district (Kirbutiszki
and Krekszle farms).
The noble Stankiewicz family with the Wadwicz coat of arms came of the
Orsa district,
and next in the
Asmjany one,
also the Minsk province
and the Mscislau one. They verified the Wadwicz coat of arms in
Minsk on
February 25th, 1828; besides they lived in the
Braslau region.
You can to see interesting website on the Stankiewicz family, http://republika.pl/aord/stankiewicz.htm among other things about: 1. Wladyslaw, Adam and Witold Stankiewicz from Vilna; 2. Antoni from the Minsk government (b. circa 1870, the member of the Civil Guard in Minsk in 1918); 3. Feliks b. 1927 in Babrujsk;
4. The Stankiewicz family from Przydrusk village near by Daugavpils was related to
colonel Jan Stankiewicz. Przydrusk = Przydrujsk or Piedruja in the former Grand duchy of Lithuania, and
Latvia now, 44 km West of Malkiewicz's Old Svolna = Stara Swolna;
Jan Stankiewicz born 04.04.1862 in Vilna / Wilno as son of Franciszek
Stankiewicz with the Mogila coat of arms and Pelagia nee Sienkiewicz, got married
to Maria Odrowaz
in 1886 and next as colonel served and lived in
Riga / Ryga 1887
- 1909 / 1910 and
possesed the Awocin
property
in Latvia to c. 1910; the friend
of the minister Jozef Beck
parents from Riga and
acquaintance of
Jozef Pilsudski in August 1919 in
Wilno; the relation of Butrym family. Colonel
Jan Stankiewicz was Polish educational activist and freedom fighter
within the Pilsudski undercover movement before 1910 in Riga. Colonel Jan Stankiewicz
had withdrawn from the Russian Army on 01.01.1918, and the Bolsheviks assented to this
discharge on 28.02.1918; reunion with family
in Smolensk
after
January 1918; and next after settled himself
in Vilna
/ Wilno /
Vilnius
in 1918 or maybe after spring 1919. But
he served for the Polish Army just since April 1919 and
as
brigade-general in October 1923; died in Milanowek near
to Warsaw in December 1945.
5. Bronislaw from Riga (b. 1913,
his grandfather Nikodem was policeman in Riga). He was mistaken for colonel Gustaw Stankiewicz son of Marian from the Siedlce government b. 1860 - 1918 who was maybe commandant of the 2nd Polish Corps in Ukraine in accordance with Nicman of 1995 and with a Moscow Archive of 2000, and Gustaw died in 1918 over a fight against "reds" somewhere in Ukraine; also he was mistaken with Sylwester Stankiewicz, according to Vronskya J. of 1992.. Sylwester Stankiewicz born 1866 and died in Taganrog close to Rostov-na-Don in March 1919; maybe since 10th January 1918 to 28th March 1918 as the commandant of the 2nd Polish Corps in Moldova and Ukraine; General-Lieutenant Sylwester Stankiewicz after served for general Anton Denikin in the Voluntary Army with 3000 Russian soldiers; maybe since January 1919 under command of general Piotr Vrangel. It's not plain statement seeing as turned up just now and come in from East surely. Entries in Wikipedia of September 2008 on Gustaw and Sylwester (!) have got only currently edited references and there are mistakes in details. Main former historians: Baginski H., Dowbor - Musnicki J., Holowko T. of 1931 and Michaelis E. of 1929 point out Russian General-Lieutenant Jan Stankiewicz as the commandant of the 2nd Polish Corps in Moldova and Ukraine during December 1917 - March 1918. Who was a Commander of the 2nd Polish Corps in Soroka (Soroca by Dnister in present north Moldova id est Soroki) and Iasi (east Romania now) in the end of January 1918 till March 08th, 1918? Colonel Jan Stankiewicz from Riga? General Jan Stankiewicz? Old Gustaw Stankiewicz or an unknown Stankiewicz? Sylwester Stankiewicz? Commander of the 2nd Polish Corps retreated front of Germans (a withdrawal of military forces after acceptance the Ukraine as ind. state by Germany on 09 February 1918 and 03 Mar. 1918) and after stayed in Iasi on March 02nd, 1918 and came into contact with Haller in Jaruga on March 05th, 1918; when Romania on the same day March 05th, 1918 concluded an alliance with Germany - Haller and Jan Stankiewicz with the 2nd Corps on 08th March 1918 launched a march east and crossed Dnister river going into Ukraine evading a disarmament in the then Romania. On the other hand General - Lieutenant Jan Stankiewicz went out from Czeczelnik to Kiev on March 25th, 1918, to Gen. Michaelis, and next he joined the White Russian Gen. Aleksiejew / Alekseev by the Kuban river in April 1918. He fought north of Stavropol in September - October 1918, e.g. battle near by Ternovka on October 14th, 1918 with White Russians against "reds". Jan Stankiewicz took the offensive against Stalin's troops for Astrakhan in middle of November 1918, and after a retreat of the Voluntary Army, fought at Stavropol "White" Territory in December 1918 and at the beginning of 1919. General Jan Stankiewicz evacuated himself from Novorossijsk and probably arrived close by Odessa in March 1919 or Taganrog close to Rostov-na-Don in March 1919. He served for general Anton Denikin in the Voluntary Army with 3000 Russian soldiers, March and April 1919. Note: the retreat of 3500 soldiers of the Voluntary Army from under Odessa commenced at the beginning of April 1919 towards Bessarabia - it was a province of the then Romania between 1918 and 1940/44 - where the Romanians had disarmed "white" Russians, and a part of this "Army" joined in General Zeligowski 4th Division transcending Dniestr / Dnister river on 10th April 1919; made Tschernowzy (= Chernovits, Černivci) and Stanislavov in Poland in June 1919. See Berezyna |
|
10. |
Spychalski |
The Spychalski family from Lodz, worked in a garage of Andrzejak at the beginning of the 20th century and they were acquainted with Pilsudski. |
my grandfather was a regular; at first he learnt in the secondary school in Mahileu by the river Dnjapro, next a real school in PÄRNU / Pernau / Parnawa (the Livland government, and Estonia present) and the Naval Corps (or at the Petrograd Naval College = the Naval War College; Course of Navigation Officers 1912 - December 1916) in St Petersburg and he first served in the Kronstadt Stronghold (the Bureau of Navy Transport - in a navigation ensign capacity, i.e. concretly "pra'porchik", this is a temporary rank, about equivalent to Sub-Lieut., R.N.R. in British Navy, one 1/2-inch gold stripe without curl - Dec. 1916 / March 1917); during the First World War he escaped on powerboat from the Kronstadt Stronghold to Tallinn (Reval = Revel, the capital of autonomous Estonia = Estland since March 1917) with Estonian engineer Jansen and stayed here since April by June of 1917; next in Petrograd by November 1917;
during the fighting between the "whites" and "reds" after the Bolshevik Revolution towards the end of 1917 (Minsk - here in December 1917 - and at a later date Bychau = Bychow) by summer 1918 my grandfather Marian or Jerzy Konstantynowicz served for
secret service of anti-revolutionary White Corps
under general Dowbor Musnicki (a troop under command of engineer Wroblewski - who later worked in an armoury in Pionki in the thirties of the 20th century keeping in touch with the Wankowicz family still - recognized Mahileu and Babrujsk) and fought (Orsa = Orscha, Rahacou - 4th infantry regiment, the 1st Division of Polish Rifles, Hradzianka / Grodsjanka - North of Ossipowitschi Mahilyow google satellite maps) against the Bolsheviks for freedom of this country; he carried out duties of courier (Minsk, Babrujsk, Barysau) for the Polish Women Rings; next in the
Civil Guard of the Minsk Government and the Government of Mahileu
- then met the family of Wankowicz (quod vide Appendix D about this family) in Old Kaluzyca = Kaluzyn because Mr. Witold "Tolo" Wankowicz was chief of the Union of Weapon in the Ihumen district -
autonomous section of the Polish Military Organization
- and my grandfather was courier between
the
Luboszany (=
Libuschany) estate and
Kaluzyca in fall 1918; see:
Berezyna
;
here you can to acquaint with information about former Ihumen
district and with data on the Polish in the parish of Berezino; it's a
large part devoted to Polish senior officers in Tsarist Army and which
next served for the 1st Polish Corps in Belarus in 1917 - 1918; 
my grandfather was near to general Wejtko (ensign of orderly in Minsk and Vilna 1918) in the
Self-defence of Lithuania and Belarus
- after the collapse of tsarist Russia, Poland regained its independence after 123 years of foreign rule and he was professional officer in the
intelligence service of Polish Army
(namely IInd Bureau of the General Staff - determination according to "The Secret Story of SOE (...)" by W. J. M. Mackenzie, U.K. 2000, p. 312; 04 December 1918 he owned document in Marian Konstantynowicz name but he wasn't this person surely over military service in voluntary Lithuanian - Byelorussian Division) 1918 - 1947; military oath in Vilna on December 29th, 1918 during defense of the town against Soviet troops; the 77th Kovno Regiment next; he served when Poland was fighting with the Bolsheviks in defense of its independence (1919 - 1920).
The LIDA garrison (the barracks had name of Marshal Edward Rydz Smigly; the 77th Infantry Regiment handed over an estate to the Marshal west of Lida near by a farmland of famous Pilecki family; a pilot and the pioneer of Polish air force Witold Worbek Lettaw from Lithuania (the Lettowt family was verified in the Kaunas government in 1844 - 1847 and in Vilna on 03.05.1827 as Letowt; also as Letovt Vorbek or von Lettow Vorbeck, v. Lettow-Vorbeck, Lettow von Vorbek) acted in this garrison) by morning 18 - 09 - 1939; my grandfather at the night 17 / 18 September 1939 co-organized burning of the LIDA garrison's documentation and next was in Landwarow (= Lentvaris) on September 19th, 1939, ZAWIASY, probably arrived at the Rudziszki (= Rudiskes) station and to Grodno 20th September 1939. He gone on Lithuania on September 21st (= Litauen; was interned and after registered at the Vievis station 21st September 1939; see more information about Polish September 1939: http://konstantynowicz.info) 1939; he was in camps for prisoners of war in: Palanga, relocated to Vilkaviskis, Ponoj (= Ponoi in USSR Karta), Archangel / Archangelsk and Viazniki / at the Wjasniki station (here in August 1941; that is the Jusha camp = Jusk);
Walki z sowietami po 23 wrzesnia 1939New website! © author Bogdan Konstantynowicz
September 1941 - May 1947 Army of general Anders. 1947 -- 1948 émigré from Italy to ARGENTINA. I think he lived after in New Mexico, too. I am unclear about where he died; he used pseudonym Stankiewicz as though a second surname.
His particular personal signs (photo of 1934):
- his blood - group: A
- a scar under right knee
- he was 160 cm tall.
| ||||